Imieniny: Bolesława, Juliana oraz Jana
Stres

Zarządzanie stresem

W ostatnim czasie stres staje się coraz powszechniej występującym zjawiskiem. Zauważyć należy, że stres jest kategorią niejednorodną trudną do zdefiniowania. Najprościej rzecz ujmując stres jest formą reakcji na bodźce zewnętrzne. Nie jest możliwe całkowite wyeliminowanie stresu z życia człowieka. Psychologowie wskazują na istnienie dwóch rodzajów stresu: eustres oraz dystres. Eustres to stres dobry i konstruktywny, pobudzający do działania. Dystres to stres szkodliwy, który prowadzi do dezintegracji społecznej. (zob.  E. Beck, A. Orlińska-Gondor, Stres jako kategoria jednostkowa i organizacyjna, [w:] Nowe tendencje i wyzwania w zarządzaniu personelem, Warszawa 2006, s. 242).

            Trzeba jednak zauważyć, że źródło stresu może być powiązane z pracą, ale może także pochodzić spoza środowiska pracy. Komisja Europejska wskazuje, że stres związany z pracą należy traktować jako zestaw emocjonalnych, kognitywnych, behawioralnych i psychologicznych reakcji na niechętne i szkodliwe aspekty środowiska pracy, organizacji pracy i otoczenia pracy. Zazwyczaj stres jest wywołany przez złe dopasowanie pomiędzy pracownikami a ich pracą, konflikty powstałe poprzez realizowanie innych ról w pracy i życiu osobistym oraz sytuacje, w których pracownicy nie mają właściwego stopnia kontroli nad swoim życiem zawodowym lub osobistym(Guidance on work - related stress - Spice of life - or kiss of death, Employment and Social Affairs Health and Safety at Work, European Commission 1999, za B. Surdykowska, Stres związany z pracą, Monitor Prawa Pracy 2007, Nr 2).

            W związku z nasilającym się zjawiskiem stresu związki zawodowe i organizacje pracodawców działające na poziomie europejskim zawarli w dniu 8 października 2004 r. autonomiczne porozumienie ramowe dotyczące stresu związanego z pracą. Z porozumienia wynika, że stres może potencjalnie wywierać wpływ na każde miejsce pracy i na dowolnego pracownika, niezależnie od rozmiarów przedsiębiorstwa czy zakresu działalności. Na stres narażeni są wszyscy pracownicy niezależnie od podstawy zatrudnienia. Przeciwdziałanie stresowi w pracy może prowadzić do większej wydajności, poprawy bezpieczeństwa i higieny pracy, co przekłada się na wszechstronne korzyści gospodarcze. Według definicji zawartej w porozumieniu stres jest stanem, któremu towarzyszą dolegliwości lub dysfunkcje fizyczne, psychologiczne i społeczne i który wynika z poczucia jednostki, że jest ona niezdolna sprostać wymaganiom lub oczekiwaniom jej stawianym. Autorzy porozumienia wskazują, że pracownik ma więcej trudności z radzeniem sobie z przedłużającym się intensywnym napięciem. Stres nie jest uznawany za chorobę, ale długotrwały kontakt ze stresem może zmniejszyć wydajność pracy i spowodować różne schorzenia. W porozumieniu wskazuje się kilka przykładowych czynników (stresorów), z których może wynikać stres związany z pracą, takich jak: rodzaj pracy, organizacja pracy, środowisko, w jakim wykonywana jest praca, źle funkcjonujące mechanizmy przekazywania informacji. Wyliczenie to ma jednak charakter jedynie przykładowy. W porozumieniu wskazuje się także na przykładowe oznaki występowania stresu związanego z pracą wśród pracowników (liczne nieobecności w pracy, wysoka fluktuacja kadr, częste konflikty interpersonalne między pracownikami, skargi składane przez pracowników do pracodawcy) oraz elementy dotyczące organizacji środowiska pracy i sposobu wykonywania pracy, które powinny podlegać analizie w celu szukania przyczyn stresu związanego z pracą.

            Z uwagi na obecność stresu praktycznie w każdym aspekcie życia człowieka w odniesieniu do występowania stresu w organizacjach wprowadza się specjalne programy zarządzania stresem. Celem zarządzania stresem są działania w zakresie redukcji lub eliminacji stresu w organizacji. To także wspieranie pracowników w zakresie radzenia sobie ze stresem oraz niesienie pomocy psychologicznej po silnie stresujących wydarzeniach zawodowych. Programy zarządzania stresem w literaturze dzieli się biorąc pod uwagę kryterium celu ich działania na: – zapobiegające – odpowiednia organizacja pracy w celu eliminacji źródeł stresu, – reagujące w odpowiednim czasie – oparte na wypracowanych „zdolnościach organizacji” do dostrzegania pojawiających się w danej chwili problemów i ich rozwiązywania, – oraz rehabilitujące – wspieranie pracowników w radzeniu sobie ze stresem i w dojściu do siebie po przeżytych doświadczeniach. Programy zarządzania stresem dzieli się na organizacyjne (dotyczące strategii całej organizacji w odniesieniu do zjawiska stresu jak np. zmiany w zakresie ergonomii stanowisk pracy, organizacji pracy, wzmocnienie partycypacji pracowniczej) oraz indywidualne (dotyczące pracownika jako podmiotu radzącego sobie ze stresem jak np.: szkolenia, doradztwo psychologiczne, ochrona zdrowia (zob. szerzej D. Molek-Winiarska, Organizacyjne i indywidualne programy zarządzania stresem, Współczesne Zarządzanie Nr 1/2010, s. 116 i nast.).

Inne w kategorii:

Stres jako negatywny aspekt pracy zawodowej kobiet

Aktywność zawodowa daje tym większe zadowolenie z wykonywanej pracy, im jednostka...

Rozumieć skutki stresu I zapobiegać im

Stres jest reakcją organizmu na sytuację zewnętrzną, objawiającą się na...

Sposób na stres

Niezależnie od tego jaką grupę zawodową reprezentujemy,  wszyscy jesteśmy...

Sposób na stres cz. 2 Eliminacja

Stres - eliminacja A zatem, spróbujmy zastanowić się, gdzie tkwią przyczyny...

Centrum 50+ O nas O projekcie Newsletter
Statystyki
  • Goście on-line: 625
  • Dzisiejsze wizyty: 44
  • W tym miesiącu: 6906
  • W tym roku: 127217