Imieniny: Halki, Kordiana oraz Kordelii
Wypalenie

Wypalenie zawodowe jako negatywna konsekwencja pracy zawodowej dla kobiety

Równowaga pomiędzy życiem zawodowym a osobistym sprowadza się do osiągnięcia umiejętności inwestowania czasu i energii w odpowiednich ilościach i zależnie od danej sytuacji. Istotna jest selekcja wartości, na których dane wybory opierają się. Ważne jest również, by były one dokonywane w sposób świadomy. Kobietom, które pracują bardzo dużo nie pozostaje wiele czasu i energii, które mogłyby zainwestować w inne sfery życia. Pojawia się konflikt, gdy jakaś część życia nadmiernie, a więc dysfunkcjonalnie wkracza w inny jego obszar.

            Nadmierny stres zawodowy może skutkować nadmiernymi oczekiwaniami zatrudnionych w stosunku do pracodawców w obszarze podejmowanej pracy, sposobu jej wykonywania, możliwości zaspokajania własnych ambicji i potrzeb. Zbyt duże oczekiwania i mało realistyczne wyobrażenia o pracy, z kolei, generują u pracowników liczne rozczarowania związane z pracą zawodowa, co w konsekwencji prowadzi do zniechęcenia i wyczerpania. Dodatkowo silny stres potęgują zmienne podmiotowe wyrażające się w brakach jednostki w obszarze odporności indywidualnej na stres, umiejętności zaradczych stosowanych w sytuacji bezpośredniego zagrożenia stresem.

            Problem wypalenia zawodowego dotyczy jedynie przedstawicieli określonych grup zawodowych, określanych mianem zawodów służebnych, społecznych, usługowych (social service, human service), których istotą jest pomoc drugiemu człowiekowi znajdującemu się w traumatycznej sytuacji życiowej. Zatem do kategorii osób narażonych na wypalenie zawodowe należą: przedstawiciele służb medycznych (lekarze, pielęgniarki, terapeuci), pracownicy socjalni, psycholodzy, pedagodzy, wychowawcy, nauczyciele, doradcy zawodowi, personel więzienny i hospicyjny, osoby niosące wsparcie duchowe potrzebującym…

            Wypalenie zawodowe jest najczęściej definiowane jako syndrom psychologiczny, który pojawia się w następstwie chronicznych interpersonalnych stresów doświadczanych w pracy. Stąd powszechnie przyjmowany jest wielowymiarowy model wypalenia, dzięki któremu może ono być rozpatrywane jako proces sekwencyjny. Tworzą go trzy zasadnicze wymiary: przytłaczające wyczerpanie, depersonalizacja i poczucie  wyobcowania z pracy oraz doświadczenie nieefektywności działań i osiągnięć osobistych pracownika.

            Pierwszy z wymienionych wymiarów – wyczerpanie emocjonalne – pojawia się jako odpowiedź somatyczna organizmu na doświadczany stres. Objawia się on chronicznym zmęczeniem, brakiem sił witalnych i chęci do dalszego działania, brakiem radości życia, zaburzeniami gastrycznymi, drażliwością i impulsywnością. Drugi wymiar – depersonalizacja i poczucie wyobcowania z pracy – wyraża się negatywnym nastawieniem wobec innych osób, tendencjami do izolowania się w miejscu pracy, obojętność, obwinianie klientów i współpracowników o niepowodzenia w pracy. Zachowania te mogą stanowić formę samoobrony pracownika przed kontaktami i narastającymi trudnościami. Z kolei trzeci wymiar, czyli poczucie wyobcowania z pracy oraz doświadczenie nieefektywności działań i osiągnięć osobistych pracownika to rodzaj samooceny charakterystyczny dla wypalenia, łączący się z poczuciem niekompetencji zawodowej pracownika. Dodatkowe objawy charakteryzujące ostatni z wymiarów to: utrata wiary we własne możliwości, poczucie braku zrozumienia ze strony przełożonych, utrata zdolności do rozwiązywania pojawiających się w pracy problemów, agresja, absencja w pracy…

            Większość osób źródło wypalenia zawodowego dostrzega w interakcji pomiędzy czynnikami indywidualnymi (osobowość), a zmiennymi czynnikami stresu w warunkach pracy zawodowej (nadzór, obowiązki  zawodowe – czynniki zakorzenione w kulturze i odzwierciedlające postawy wobec pracy).

            Wypalenie zawodowe nie jest zwykłym zmęczeniem lub wyczerpaniem, które po regeneracji sił, zwykle w postaci krótkiego odpoczynku, mijają. Wyczerpanie to skumulowana reakcja organizmu na długotrwały stres zawodowy. Warto zauważyć, że wśród pracowników grup zawodowych, które na skali stresu i wypalenia zawodowego plasują się na najwyższej pozycji, zdecydowaną większość stanowią kobiety.  Tak więc wypalenie zawodowe to zjawisko narastające, począwszy od ledwie dostrzegalnych zmian, poprzez wzrost intensywności reakcji, aż do momentu kryzysowego, który, o ile nie zostanie w porę rozwiązany, może powodować chroniczną depresję. Nadto jest ono z całą pewnością doświadczeniem traumatycznym, wpisującym się w sposób dysfunkcjonalny w kontekst interakcji społecznych podejmowanych przez jednostkę.

Inne w kategorii:

Jak zapobiegać wypaleniu zawodowemu?

Wypalenie zawodowe dotyczy kobiet 50+ bardzo często, choć zdarza się też w...

Centrum 50+ O nas O projekcie Newsletter
Statystyki
  • Goście on-line: 103
  • Dzisiejsze wizyty: 352
  • W tym miesiącu: 8265
  • W tym roku: 149895