Imieniny: Wandy, Zenona oraz Prospera
Jak szkolić 50+

Podczas szkoleń - strona 1 z 4

udowanie poczucia bezpieczeństwa jest, jak widać, bardzo ważnym zadaniem dla trenera, a szczególnie osób starszych. Zwłaszcza w początkowej fazie zajęć powinien zbudować solidny fundament złożony z konkretnego wstępu, „rundy zapoznawczej”, zaakceptowanego kontraktu i ciekawego ćwiczenia wprowadzającego, na którym w kolejnych etapach szkolenia, zbudowane będą bezpieczne mury aktywnego słuchania, nawiązywania do wypowiedzi i konstruktywnych informacji zwrotnych. Technologia budowy nie jest łatwa, ale możliwa do zastosowania. Przestrzeganie opisanych poniżej zasad umożliwia ukończenie szkolenia bez budowlanej katastrofy.

WSTĘP DO SZKOLENIA

Czujemy się bezpiecznie, gdy wiemy, co nas czeka. W myśl tej zasady może być przeprowadzony początek zajęć z osobami starszymi na sali. Warto podczas 1-dniowego szkolenia na całą wstępną część – z rundą, kontraktem i ćwiczeniem wprowadzającym, poświęcić minimum 30 minut, a w 2-dniowym minimum godzinę.

Elementy składowe wstępu do szkolenia to:

  • Powitanie, przedstawienie się trenera.
  • Omówienie głównych celów szkolenia.
  • Opis części składowych wraz z osadzeniem ich w czasie.
  • Omówienie, jakie metody będą stosowane na szkoleniu.
  • Zachęta do aktywnego uczestnictwa przedstawiona w języku korzyści.
  • Sprawy organizacyjne, przestrzeń na pytania od grupy.

 

„RUNDA ZAPOZNAWCZA”

Celem przeprowadzania „rundy” jest wzajemne poznanie się uczestników, zapamiętanie imion, obniżenie poziomu stresu. Odpowiednio pokierowana, jest szansą dla trenera na zebranie oczekiwań odnoście programu zajęć. Prowadząc szkolenie, nawet w zespole pracującym na co dzień w jednej firmie, nie należy z niej rezygnować. Często błędne bywa założenie, że uczestnicy znają się w jednakowym stopniu. Dobrze jest zaproponować „rundę” spójną w swej formie z charakterem całego szkolenia. Najczęściej pierwsza osoba – trener lub uczestnik – modelują sposób przedstawiania się. Jeśli powiedzą tylko imię i stanowisko – zapewne kolejne osoby także zachowają formalny charakter wypowiedzi. Warto od początku zajęć aktywnie słuchać każdego uczestnika. Parafrazując wypowiedzi pokazywać swoje zainteresowanie i koncentrację na mówiącym i tym samym modelować pozytywne zachowania grupy.

KONTRAKT               

Ustalenie kontraktu to nieodzowny element szkoleń także w grupach 50+. Jest to sposób na określenie zasad, jakie grupa powinna i chce przestrzegać, okazja do nazwania obaw, spisania pożądanych, ale i niechcianych zachowań. Dopasowany do potrzeb grupy kontrakt, powieszony w widocznym miejscu, jest także elementem porządkującym szkolenie – można go przywoływać zwłaszcza w trudnych sytuacjach.Ważną funkcją kontraktu jest zmniejszenie obaw przed ośmieszeniem, zwłaszcza w grupach z uczestnikami, którzy mają ograniczenia ruchowe, poznawcze, fizjologiczne itp. Trener powinien w momencie ustalania norm zachowań, zachęcić uczestników do podejmowania ryzyka i podkreślić, że szkolenie może być dla nich bezpiecznym laboratorium, w którym mogą eksperymentować, obserwować siebie z różnych perspektyw i śmiało wychodzić ze swojej strefy komfortu.

.          

Stwarzanie okazji do uczenia się

 Stwarzanie okazji do efektywnego uczenia się, to jedno z najważniejszych zadań osoby prowadzącej szkolenie. Trener osób starszych powinien znać i umiejętnie stosować różne metody szkoleniowe w myśl słów „każdy człowiek potrafi się uczyć, o ile pozwolimy mu robić to na własny sposób, przy czym tych sposobów jest wiele i są bardzo zróżnicowane”. Poniższe zestawienie zawiera opis najważniejszych z nich, wraz z mocnymi stronami danej metody, zagrożeniami, jakie za sobą niesie i sposobami ich uniknięcia.

Dobrze, żeby wykład trwał do 30 minut i był przeplatany dyskusjami, pytaniami od grupy klasyfikującymi treść. Dodatkowo warto wzbogacać go prezentacją, materiałami wizualnymi, tak, aby docierać nie tylko do słuchowców, ale i wzrokowców.

Stosując popularne prezentacje multimedialne należy pamiętać, że dobry slajd:

  • jest czytelny z różnych miejsc sali,
  • zawiera jedną główną myśl,
  • tekst i obraz są spójne,
  • jest estetyczny, prosty, zrozumiały,
  • wymaga poprawnej pisowni, stylistyki, gramatyki, ortografii,

 

Dominacja prezentacji Power Point powoli ustępuje miejsca innym metodom wspomagającym wykład. Praca z flipchartem jest wg autora książki „Błąd Power Pointa” medium dziesięć razy skuteczniejszym. Warto więc zaprzyjaźnić się z pisakiem i kartką, zamiast laptopem i rzutnikiem.

Najważniejsze sposoby przeciwdziałania zagrożeniom:

Wprowadzając wiedzę teoretyczną trener powinien wskazywać sposoby jej wykorzystania w praktyce. Może aktywizować grupę dodając do wykładu pytania angażujące uwagę uczestników. Po podaniu suchej teorii, pobudzić kreatywność, pytając jakie oni widzą sposoby jej wykorzystania.Tempo i sposób mówienia powinny być dopasowane do grupy. Można sprawdzać pytając wprost, czy dana partia materiału jest zrozumiała, czy trzeba coś jeszcze wyjaśnić, dopowiedzieć.Zawsze należy mieć na uwadze biologiczne uwarunkowania – porę dnia, stopień zmęczenia dotychczasowymi zadaniami, pogodę i uwzględniać to w długości i intensywności prowadzonego wykładu. Skupienie trenera na grupie, obserwacja ich reakcji niewerbalnych pozwoli mu szybko zareagować na ewentualne spadki aktywności i zainteresowania słuchaczy.

DYSKUSJA

Dyskusja to druga bardzo popularna metoda pracy stosowana przez trenerów osób starszych. Wspólne poszukiwanie odpowiedzi, swobodna wymiana myśli i poglądów, to skuteczny sposób na pracę z grupami 50+. Taka forma pracy uwzględnia bowiem specyfikę rozwojową osób starszych - kiedy doświadczenie i praktyczna wiedza odgrywają kluczową rolę - wymiana spostrzeżeń działa dowartościowująco i pozwala lepiej odnaleźć się w nowej sytuacji.

Istnieje wiele rodzajów dyskusji, a najczęściej stosowane to:

  • dyskusja panelowa
  • debata oksfordzka
  • dyskusja w całej grupie (wykład-dyskusja, kontrolowana, kierowana)
  • dyskusja z podziałem na podgrupy.

 Oczywiście ta metoda także ma swoje mocne, ale i słabe strony, o których należy pamiętać przed, w trakcie i po jej zastosowaniu.

 

STUDIUM PRZYPADKU

Studium przypadku, inaczej analiza przypadku albo z ang. case study to kolejna popularna i chętnie stosowana metoda na szkoleniach z osobami 50+. Jej sednem jest wypracowanie i ocena rozwiązań, jakie powstaną po gruntowym przeanalizowaniu dostarczonego przez trenera opisu sytuacji problemowej. Przypadkiem do analizy może być realne, zaistniałe w przeszłości zdarzenie albo fikcyjne, stworzone na potrzeby danej grupy szkoleniowej.

Najważniejsze sposoby przeciwdziałania zagrożeniom:

Trener dba, aby przedstawione na zajęciach przypadki były dopasowane do poziomu wiedzy grupy. Poza tym, powinny być osadzone w podobnych realiach, być z podobnej branży, dotyczyć sytuacji firmy o zbliżonej strukturze. Podobieństwo zapewni większe zaangażowanie w analizę i poszukiwanie rozwiązań.

Trener powinien podczas trwania zadania, podchodzić do pracujących osób/grup i czuwać nad generowanymi rozwiązaniami. Upewniać się czy polecenie jest dla wszystkich zrozumiałe, a tworzone pomysły zgodne z założeniami szkolenia, a także z etyką, prawem itp.

Zapewniając sprawne i konkretne omówienie wyników pracy grupy, należy zadbać, by uczestnicy sami stworzyli kryteria oceniające rozwiązania danego case study.

ODGRYWANIE RÓL

Jest to metoda wymagająca zbudowanego poczucia bezpieczeństwa i znajomości konstruktywnej informacji zwrotnej wyrażanej przez grupę. Szczególnie osoby powyżej 50 roku życia mogą mieć opór przed występowaniem na forum, publicznym pokazywaniem swoich słabości. Zastosowanie odgrywania ról wymaga od trenera wyczucia i dobrego, motywującego wprowadzenia. Opisy ról powinny być jasne i czytelne, a biorące udział w scence osoby powinny mieć możliwość rozwiać swoje wątpliwości poprzez konsultacje z trenerem.

Trzeba także zapewnić zadania dla całego zespołu tak, aby nikt nie wykorzystał tego momentu do oderwania się od rzeczywistości szkoleniowej. Nawet role „obserwatorów” warto, aby miały konkretne prace, obowiązki do zrobienia np. opisania zauważonych zachowań/komunikatów w celu omówienia ich na forum grupy.

Odgrywanie ról niesie za sobą pewne zagrożenia, ale i pozwala na rozwój wielu umiejętności.

 

 

GRY SZKOLENIOWE

Gry szkoleniowe to kolejna, wymagająca dużych umiejętności od trenera, metoda do pracy z grupą 50+. Powszechne przekonanie, że im starsze osoby, tym mniej chętnie będą wchodziły w tzw. zabawy szkoleniowe, może być mylne. Jak zauważa M. Urban: „Należy pamiętać, ze prawie każdy potrzebuje nowych, ciekawych i inspirujących doświadczeń i pomysłów”. Dobrze zaplanowane i wprowadzone gry zadziałają aktywizująco również na grupę 50+. Najczęściej angażują wszystkich, wzmacniają tym samym więzi między uczestnikami.Także gry mają swoje mocne, ale i słabe strony.

 Wykład, dyskusja, studium przypadku, odgrywanie ról i gry szkoleniowe to „wielka piątka” metod szkoleniowych. Poza nim są oczywiście inne metody np. testy i kwestionariusze, techniki kreatywne, praca z kamerą, odtwarzanie filmów. Niezależnie od rodzaju zastosowanej metody, trener osób starszych powinien przede wszystkim kierować się dobrem grupy i zakontraktowanym celem szkolenia, a także pamiętać o kilku uniwersalnych zasadach:

  • działanie zgodne z planem, bez niepotrzebnego zaskakiwania uczestników,
  • domykanie jednego tematu, przed rozpoczęciem kolejnego,
  • optymalne dawkowanie informacji, podkreślanie tego, co najważniejsze,
  • wprowadzanie metod związanych z ekspozycją w dalszych etapach szkolenia, kiedy grupa będzie już zintegrowana,
  • utrwalanie jednej umiejętności minimum dwoma metodami.

 Warto zawsze mieć ze sobą ćwiczenia zapasowe tak, aby móc elastycznie podejść do potrzeb danej grupy szkoleniowej. Odpowiednio wprowadzone ćwiczenia, bez względu na ich formę, czas trwania i stopnień trudności, nie powinny budzić oporu grupy.a

Centrum 50+ O nas O projekcie Newsletter
Statystyki
  • Goście on-line: 71
  • Dzisiejsze wizyty: 302
  • W tym miesiącu: 12240
  • W tym roku: 105585