Imieniny: Gracjana, Bogusława oraz Laurencji
Umysł

Pamięć

„Pamięć jest zbiorem środków, za pomocą których sięgamy do naszych przeszłych doświadczeń, dzięki czemu możemy wykorzystać owe informacje w chwili obecnej. Jako proces, pamięć odnosi się do dynamicznych mechanizmów związanych z zachowywaniem i odtwarzaniem informacji o naszych przeszłych doświadczeniach”.

To jeden z procesów poznawczych, który ma dla człowieka ma szczególne znaczenie i któremu poświęcone są liczne publikacje, nie tylko z zakresu psychologii. Zapewne ze względu na podwójne znaczenie pamięci: jako procesu i jako zdolności. Łatwiej jest sobie radzić z zaburzeniami uwagi, czy myślenia aniżeli z zapominaniem lub utratą pamięci. Współcześni ludzie narzekają na dwie rzeczy: brak czasu i częste zapominanie. Można zapomnieć o wysłaniu maila do klienta, ale można też zapomnieć wyłączyć żelazko lub wziąć leki, co będzie miało większe konsekwencje, albo nawet katastrofalne skutki. Przyczyną tego stanu jest tempo życia, ciągły napływ szybko zmieniających się bodźców. Proces zapamiętywania przechodzi przez trzy fazy, które prezentuje rysunek 1.

Endel Tulving zaproponował schemat rozszerzony. Liczy on dziewięć faz, zawierając takie elementy jak np. rekodowanie i poszukiwanie informacji w pamięci. Zwrócił uwagę na bardziej skomplikowany proces myślenia. Posiadając pewne informacje, nie ma już potrzeby  zapamiętywania ich po raz drugi. Wiele informacji zapamiętujemy poprzez wiązanie nowych informacji z już istniejącymi. Aby zobrazować ten proces, można posłużyć się metaforą drzewa. Gdy pojawia się całkowicie nowa informacja, to jakby zasadzić w ziemi młodziutkie drzewo. Gdy pojawiają się informacje związane z tą poprzednią, już zapisaną, to jakby drzewo rozrastało się o dodatkowe gałęzie i korzenie.

Wymienia się różne rodzaje pamięci. Podział ze względu na czas przechowywania zawiera rysunek 2, zaś ze względu na format przechowywania rysunek 3.

Pamięć krótkotrwała jest jedyną pamięć świadomą. Przez nią mamy dostęp do pamięci długotrwałej, zaś pamięć ultrakrótka, inaczej sensoryczna, jest nieuchwytna. Dostęp do niej jest możliwy właściwie tylko w warunkach laboratoryjnych.

Pamięć semantyczna dotyczy wiedzy na temat świata, faktów, zjawisk, idei. Ma charakter impersonalny i oparta jest na przypominaniu. Związana jest z inteligencją, ma duże znaczenie w zdobywaniu wykształcenia i określa ją słowo „wiem”. Niemożliwe jest objęcie jej amnezją.

Pamięć epizodyczna dotyczy jednostki, zdarzeń z jej życia i doświadczeń, a swe źródło ma w doznaniach zmysłowych. Jest pamięcią wspomnieniową i określa ją słowo „pamiętam”. Niestety, podatna jest na amnezję.

Pamięć proceduralna, to wiedza o tym „jak”. Na poziomie bodźców i reakcji wiem jak coś zrobić i jak zareagować choć nie zawsze na poziomie świadomym potrafię wytłumaczyć składowe danej czynności. Pamięć ta jest zautomatyzowana i działa w sposób autonomiczny. Doskonałym przykładem jest jazda na rowerze. Każdy to potrafi i nikt nie jest wstanie określić jak to zrobił. Pamięć proceduralna jest skutkiem behawioralnego uczenia się na zasadzie bodziec – reakcja.

Model Tulvinga budził kontrowersje, szczególnie ze względu na podział w obrębie pamięci semantycznej i epizodycznej zarzucając mu, że tak naprawdę „(…) akcentują różne aspekty tego samego systemu”. Autor owej krytyki użył porównania z lasem, który inaczej wygląda z okna samolotu a inaczej, gdy się do niego wejdzie. Jednakże, to nadal ten sam las.

Inny podział jaki można spotkać w literaturze przedmiotu to podział na pamięć deklaratywną, czyli „wiedzę, że…” i pamięć niedeklaratywną w postaci nawyków. Pamięć deklaratywna pokrywałaby się z opisaną wcześniej pamięcią epizodyczną i semantyczną, zaś pamięć niedeklaratywna odpowiadałaby pamięci proceduralnej.

Inne w kategorii:

Spostrzeganie

 „Jest procesem tworzenia reprezentacji przedmiotu na podstawie informacji...

Trening pamięci

Psychologiczna koncepcja cyklu życia – stworzona przez Erika Eriksona – dzieli...

Ambicja u kobiet

Ambicja u kobiet Ambicja to cecha przypisywana w kulturze głównie mężczyźnie....

Myślenie

 „Myślenie to proces łączenia elementów poznawczej reprezentacji świata...

Zmysły

Zmysły i mózg to machina pełna połączeń. Dobre funkcjonowanie w ich obszarze...

Centrum 50+ O nas O projekcie Newsletter
Statystyki
  • Goście on-line: 224
  • Dzisiejsze wizyty: 100
  • W tym miesiącu: 11244
  • W tym roku: 175063